Η εκδήλωση για την 85η επέτειο της Μάχης του Πλαταμώνα
Πραγματώθηκε χθες η τρίτη κατά σειρά ετήσια εκδήλωση Μνήμης της Μάχης του Πλαταμώνα.
Η εκδήλωση διοργανώθηκε από το Κέντρο Πολιτισμού του Οικουμενικού Ελληνισμού.Ήταν αφιερωμένη στην ηρωική άμυνα που αντέταξε και στη μάχη που έδωσε το 21ο τάγμα της νεοζηλανδικής ταξιαρχίας, πριν 85 χρόνια, στη διάρκεια του Β΄ΠΠ και αμέσως μετά τη Γερμανική εισβολή στην Ελλάδα.
Η Μάχη του Πλαταμώνα διεξήχθητε τότε μεταξύ των στρατιωτών του 21ου τάγματος Νεοζηλανδών και των Γερμανών εισβολέων που διέθεταν πεζικό, τη 2η μεραρχία πάνσερ, το 2ο τάγμα μοτοσυκλετιστών, τμήμα της 6ης ορεινής μεραρχίας Gebirgs.
Μόνο του, το 21ου τάγμα Νεοζηλανδών αντιμετώπισε τους Γερμανοναζί εισβολείς. Δίχως συμμετοχή άλλων στρατευμάτων της βρετανικής κοινοπολιτείας που ήταν υπό τη διοίκηση των Βρετανών.
Το 21ο Νεοζηλανδικό τάγμα εμπόδισε και καθυστέρησε για δύο μέρες την επέλαση των Γερμανών εισβολέων προς την νότια Ελλάδα χαρίζοντας τότε πολύτιμο χρόνο στα συμμαχικά στρατεύματα να οπισθοχωρήσουν με τάξη και να συνεχίσουν τον αγώνα ενάντια στις δυνάμεις του Άξονα.
Ήταν και τελευταίες πολεμικές σελίδες του Κάστρου του Πλαταμώνα.
Στη Μάχη του Πλαταμώνα συναντήθηκε η σύγχρονη Ελληνική με την Νεοζηλανδική Ιστορία δημιουργώντας έτσι ένα ισχυρό δεσμό φιλίας εθνών και κρατών ικανού να αναπτύξει πολιτιστικές κυρίως σχέσεις -παρά τη γεωγραφική απόσταση που μας χωρίζει- στην εποχή μας.
Την εκδήλωση χαιρέτισαν ο πρόεδρος του Ιδρύματος Ελληνική Βιβλιοθήκη, Αρχείο και Μουσείο Σουηδίας (ΕΒΑΜΣ) κ. Α. Μπούκας, η πρεσβεία της Νέας Ζηλανδίας, ο κ. Δ. Γουνελάς[1] και ο πρ. Δήμαρχος κ. Α. Χοντρόπουλος.
Ιδιαίτερη εντύπωση προκάλεσε ο χαιρετισμός και η αναφορά του Δημήτρη Γουνελά με αναφορά στις συνθήκες κάτω από τις οποίες οι Νεοζηλανδοί υπεραμύνθηκαν δίνοντας τη Μάχη του Πλαταμώνα:
«Το 21ο τάγμα των Νεοζηλανδών υπό τον Macky ήταν εθελοντές.
Η Νεοζηλανδία σε τακτικό στρατό πριν λάβει μέρος στον πόλεμο δεν είχε παραπάνω από 500 ένστολους.
Οι επιτιθέμενοι Γερμανοί στον Πλαταμώνα ήταν μέρος της 6ης Gebirgs Μεραρχίας που διέσπασε την άμυνα στο Ρούπελ.
Η κύρια δύναμη του Νεοζηλανδικού τάγματος είχε πάρει θέση στο κάστρο του Πλαταμώνα και ένας λόχος στη πλαγιά του Ολύμπου, πάνω και γύρω από τον Άγιο Παντελεήμονα.
Οι Γερμανοί εξαπέλυσαν κατά μέτωπο επίθεση στους αμυνόμενους με περίπου πενήντα τανκς στο Κάστρο και ταυτόχρονα έστειλαν μια δύναμη με μοτοσικλετιστές στη πλαγιά. Η κάθε μοτοσικλέτα είχε δύο άτομα και ένα πολυβόλο και οι επιβαίνοντες μπορούσαν να κατέβουν από τη μοτοσικλέτα και να πολεμήσουν ως πεζικάριοι.
Οι αμυνόμενοι το βράδυ της 15 Απριλίου σταμάτησαν να πυροβολούν λόγω έλλειψης πυρομαχικών.
Τότε αποφάσισαν να ενωθούν με δύναμη των Αυστραλών νοτιότερα στα Τέμπη.» (απόσπασμα του χαιρετισμού)
Δεν είναι τυχαίο πως η μάχη αυτή πέρασε στην παγκόσμια ιστορία του Β΄ΠΠ, με ελάχιστες όμως αναφορές στην ελληνική ιστοριογραφία.
Στη συνέχεια προβλήθηκε ένα φιλμ μικρού μήκους με εικόνες και ιστορικές περιγραφές της μάχης. Ακολούθησε η προβολή περ. 140 φωτογραφιών προερχόμενων από τα αρχεία της Νέας Ζηλανδίας και της Γερμανίας.
Πολλές φωτογραφίες προβλήθηκαν για πρώτη φορά στην Ελλάδα. Μεταξύ αυτών παρουσιάστηκε και μια δεύτερη «ξεχασμένη» φωτογραφία στιγμής του βομβαρδισμού του Κάστρου του Πλαταμώνα όπου ήταν οχυρωμένο το 21ο τάγμα των Νεοζηλανδών στις 15-16 Απριλίου 1941. Η επιμέλεια της παρουσίασης ήταν του προέδρου του Ιδρύματος ΕΒΑΜΣ.
Τέλος ακολούθησε συζήτηση στρογγυλής τραπέζης με ερωτήσεις, συμπληρώσεις στοιχείων από περισσότερους εκ των παραβρισκόμενων, απόψεις αλλά και σχέδια για νέες συνεργασίες και τη συνέχεια των ετήσιων εκδηλώσεων.
Η συζήτηση στάθηκε επίσης στο ζήτημα της αποφυγής των φαινομένων που προηγήθηκαν της εκδήλωσης με την απόπειρα ορισμένων κύκλων να παρεμποδίσουν, να υπονομεύσουν τη διοργάνωσή της, καθώς και να οικειοποιηθούν το ιστορικό γεγονός της Μάχης του Πλαταμώνα για μικροπολιτικούς, επικοινωνιακούς ή τοπικιστικούς λόγους. Η απόπειρα συνοδεύτηκε μάλιστα από ανακριβείς αναφορές και διαστρέβλωση ιστορικών στοιχείων.
Το ζητούμενο θα έπρεπε να είναι ο σεβασμός στην ιστορική αλήθεια και όχι η πρόσκαιρη προβολή ορισμένων, με τη συνδρομή πρόθυμων υποστηρικτών.
Δυστυχώς οι εκπρόσωποι της τοπικής αυτοδιοίκησης δεν τίμησαν την εκδήλωση μας με την παρουσία τους.
[1] Καθηγητής στο τμήμα φιλολογίας του ΑΠΘ και συγγραφέας του βιβλίου «Νεοζηλανδοί στην άμυνα και στο Ελληνικό αντάρτικο 1941-1945».