Η καθιέρωσης του εορτασμού Επανάστασης του 1821

Η καθιέρωσης του εορτασμού της «έναρξης» της Επανάστασης του 1821 στις 25 Μαρτίου έχει απασχολήσει πολλούς νεοέλληνες ιστορικούς και μη.

Σε παλαιότερα άρθρα( βλ. λχ https://www.greekworldwideculturalcenter.com/l/stis-25-toy-marti-tha-xespoyse-mia-geniki-epanastasi/ και https://www.greekworldwideculturalcenter.com/l/i-episimi-enarxi-tis-epanastasis-toy-1821/ ) αναφερθήκαμε σε δημοσίευμα στο σουηδικό τύπο της εποχής που ανέφερε ρητά πως στις 25 του Μάρτη θα ξεσπούσε μια γενική επανάσταση στην Πελοπόννησο. Επίσης στο πότε και από ποιον συντάχτηκε η γνωστή προκήρυξη "Μάχου ὑπέρ πίστεως καί πατρίδος". 

Το δημοσίευμα στο σουηδικό τύπο ήταν μια από τις πρώτες έγγραφες πηγές που περιγράφει πως βάσει προγράμματος θα εκδηλωνόταν η Επανάσταση του 1821 και στην Πελοπόννησο. Είχε προηγηθεί βέβαια η έναρξη της Επανάστασης του 1821 στο Ιάσιο, στις 24 Φεβρουαρίου, με την κυκλοφορία της προκήρυξης του Αλέξανδρου Υψηλάντη και στις 27 Φεβρουαρίου οι Επαναστάτες δέχτηκαν τις ευλογίες του μητροπολίτη Μολδαβίας Βενιαμίν Κωστάκη. Και είχε ήδη προηγηθεί η πρώτη επιτυχής μάχη που δόθηκε από τους Επαναστάτες στις 21 Φεβρουαρίου 1821 στο...Γαλάτσι.

Η Μολδαβία έπεφτε όμως μάλλον μακριά κι αυτό δεν βόλευε. Πιο κοντά η Καλαμάτα και η Αγ. Λαύρα.

Έτσι όταν πια ένα τμήμα της Ελλάδας απελευθερώθηκε, τότε το 1834 ο Παναγιώτης Σούτσος, πού μάλλον γνώριζε τα σχέδια της Φιλικής Εταιρείας για την Επανάσταση, πρότεινε να καθιερωθεί ο εορτασμός της Επανάστασης την 25η Μαρτίου.

Ο επίσημος εορτασμός της Επανάστασης την 25η Μαρτίου καθιερώθηκε μετά τέσσερα χρόνια, το 1838 με το Βασιλικό Διάταγμα 980 / 15-3-1838 (με το παλιό ημερολόγιο).

Η καθιέρωση είχε συμβολικό χαρακτήρα.

Τα υπόλοιπα για το πότε ακριβώς ξεκίνησε κι αν υπήρξε αγιασμός στην Αγ. Λαύρα , τα περί «πλαστογραφημένης έναρξης της Επανάστασης» είναι για όσους ξιφουλκούν με την πένα, δίχως ουσία.

Τον ορισμό της 25ης Μαρτίου για την έναρξη της Επανάστασης στην Πελοπόννησο επιβεβαίωσαν αργότερα το Θόδωρος Κολοκοτρώνης στα απομνημονεύματά του όπως ο Φωτάκος στα «Απομνημονεύματα περί της Ελληνικής Επαναστάσεως» και ο Σπυρίδων Τρικούπης.

Η καθιέρωση του εορτασμού της 25ης Μαρτίου αποτελεί ουσιαστική επικύρωση του προγραμματισμού της Φιλικής Εταιρείας.

Κι αν το αρχικό πρόγραμμα δεν τηρήθηκε δεν πειράζει. Την ίδια ημερομηνία την καθιερώνουμε συμβολικά..

ΑΜ