Αντίο Ligia Podorean-Ekström

Έφυγε πριν μερικούς μήνες από τη ζωή η Ligia Podorean-Ekström. Η είδηση έφτασε σε μας με καθυστέρηση μια και οι συγγενείς της αποφάσισαν η τελετή της κηδείας της να γίνει σε πολύ στενό κύκλο. Έτσι δεν ενημερώθηκαν θαυμαστές και φίλοι της. Ούτε καν οι στενοί φίλοι της και συνεργάτες χρόνων.

Οι φίλοι την περιέγραφαν σαν σαμπάνια που εκρήγνυται τόσο από το χαρακτήρα της όσο και μέσα από τα χρώματα στις ακουαρέλες που ζωγράφιζε. Αυθόρμητη, εκφραστική, ανθρώπινη, αληθινή, φιλική.

Η Ligia Podorean-Ekström γεννήθηκε το 1935 σε ένα χωριό -στο Sebeşul de Sus-, κοντά στο Sibiu, στη Ρουμανία. Σπούδασε αρχιτεκτονική στο Βουκουρέστι και εργάστηκε ως αρχιτέκτονας. Το 1977, ήρθε στη Σουηδία ύστερα από το γάμο της με το διάσημο σουηδό συγγραφέα Per-Olof Ekström (1926-1981). Επάγγελμα λοιπόν αρχιτέκτονας, ενδιαφέρον και πάθος της η ζωγραφική με ακουαρέλα.

Τα έργα της είχαν αρκετές φορές ίχνη από κάποιες βοηθητικές γραμμές πλαισίου, που πάνω τους με ταχύτητα διαμόρφωνε κάτι εκπληκτικό, με ταίριασμα χρωμάτων ικανού να συλλάβει και να αποδώσει τόσο τη φύση, τα μετεωρολογικά φαινόμενα αλλά και να μεταδώσει συναισθήματα από μακρινά τοπία και περιβάλλοντα.

Δίδαξε ζωγραφική ακουαρέλας σε πολλές χώρες: Σουηδία, Φινλανδία, Ρουμανία, Αυστρία, Γερμανία, Ιταλία, Ελβετία και Καναδά. Έδειξε ενδιαφέρον να διδάξει και στην Ελλάδα.

Εκπροσωπείται με τα έργα της: στην πινακοθήκη του Ιδρύματος ΕΒΑΜΣ, στο Μουσείο Sigtuna, στο Kulturens Hus Luleå, στο Ribe Kunstmuseum, στο Μουσείο Viborg, στο Εθνικό Μουσείο Brukenthal στο Sibiu και στα μουσεία τέχνης στο Braşov, Ιάσιο και στην Constanţa στη Ρουμανία.

Ήταν συγγραφέας τριών βιβλίων για την ζωγραφική με ακουαρέλα.

Με τους Έλληνες της Σουηδίας ήρθε νωρίς σε επαφή από τα φοιτητικά της χρόνια. Στη Σουηδία μεταξύ των καλύτερων φίλων της ήταν Ελληνίδες και Έλληνες. Έτσι κάποια στιγμή το 1995 ήρθε σε επαφή με το Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού Σουηδίας (ΚΕΠΣ) στην αρχή ως εργαζόμενη μέσω ενός προγράμματος και στη συνέχεια ως συνεργάτης και φίλη ζωής. Το 1996 με την πρώτη ατομική της έκθεση στο ΚΕΠΣ εντυπωσίασε και η προσέλευση επισκεπτών και θαυμαστών ήταν άνευ προηγουμένου.

Το ΚΕΠΣ έγινε το δεύτερο σπίτι της και η Ligia δημιούργησε στενές επαφές με Έλληνες καλλιτέχνες.

Το 1999 συνέλαβε την ιδέα πολιτιστικών ανταλλαγών του ΚΕΠΣ με μουσεία της Ρουμανίας. Η Ligia είχε τις απαραίτητες επαφές με τις διευθύνσεις μουσείων στη Ρουμανία.

Από την πρόταση διαμορφώθηκε αρχικά μια έκθεση με τίτλο «3+1» μέσω της οποίας παρουσιάστηκαν έργα τριών Ελλήνων καλλιτεχνών της Σουηδίας και της Ligia, στο Μουσείο Τέχνης του Βrasov. Η έκθεση γνώρισε μεγάλη επιτυχία και περιόδευσε στις πόλεις: Βουκουρέστι, Κωστάντσα, Ιάσιο. Ακολούθησαν εκθέσεις Ρουμάνων καλλιτεχνών στο ΚΕΠΣ.

Η Ligia δεν έμενε μόνο στις ιδέες και στην τέχνη της. Όποτε μπορούσε βοηθούσε άμεσα και πρακτικά. Το σπίτι της ήταν ανοιχτό για Έλληνες καλλιτέχνες και φιλότεχνους. Δεν ήταν λίγες οι φορές που επισκέπτες αισθάνθηκαν στο πρόσωπο της Ligia ένα πρόσωπο από το στενό τους περιβάλλον που φρόντιζε να μη φύγει από το τραπέζι χωρίς να φάει αρκετά και να δοκιμάσει ό,τι λιχουδιές είχε ετοιμάσει.

Η αγάπη της Ligia για το ΚΕΠΣ και τον ελληνικό πολιτισμό εκδηλώθηκε όταν πια το ΚΕΠΣ «έπνεε τα λοίσθια» μεταξύ 2007 και 2015 και επιζούσε κυρίων με προσωπικές εισφορές μερικών ατόμων και ελάχιστες χορηγίες. Η Ligia ήταν αυτή που μόλις έμαθε για τις οικονομικές δυσκολίες, δίχως να της ζητηθεί η βοήθειά της, κατέθεσε οικονομική ενίσχυση 10.000 κορ. (περ. 1000 €) για να συμβάλει στην επιβίωση του ΚΕΠΣ. Ποσό που ξεπερνούσε τα ποσά που διέθεταν περιστασιακοί χορηγοί δηλωμένοι ως μεγαλοεπιχειρηματίες.

Τα τελευταία χρόνια η Ligia είχε προβλήματα υγείας που δεν της επέτρεπαν να κινηθεί, να δημιουργήσει όπως παλιά και να είναι στο επίκεντρο κοινωνικών και πολιτιστικών γεγονότων. Σιγά-σιγά απομονώθηκε. Με τους φίλους της σε διάφορες χώρες αντάλλασσε ευχές στις γιορτές και κάποιοι την έβλεπαν αραιά και που.

Η προσφορά της Ligia Podorean-Ekström δεν μετριέται μόνο σε εκθέσεις, έργα, βιβλία και πολιτιστικές συνεργασίες. Μετριέται κυρίως στους ανθρώπους που γνώρισε, στήριξε, φιλοξένησε και ενέπνευσε. Για το ΚΕΠΣ δεν υπήρξε απλώς μια καλλιτέχνης και συνεργάτης, αλλά ένας άνθρωπος που στάθηκε δίπλα του στις δύσκολες στιγμές, με τρόπο έμπρακτο και γενναιόδωρο.

Έτσι θα μείνει στη μνήμη όσων τη γνώρισαν: αυθόρμητη και εκρηκτική, γεμάτη χρώμα και φως όπως οι ακουαρέλες της, αλλά πάνω απ' όλα ζεστή, δοτική και αληθινή.

Η Ligia έφυγε από τη ζωή, όμως άφησε πίσω της έργα, φιλίες και δεσμούς που δεν σβήνουν. Και ίσως αυτή να είναι η μεγαλύτερη αξία της τέχνης και της ζωής της: ότι κατάφερε να ενώνει ανθρώπους, χώρες και πολιτισμούς και να αφήνει, όπου περνούσε, ένα κομμάτι από το δικό της φως.

Ο Ελληνισμός της Σουηδίας και οι Έλληνες καλλιτέχνες έχασαν μια πραγματική φίλη.

Ας είναι ελαφρύ το χώμα που τη σκεπάζει!

ΑΜ